Nhưng 16t, 10 tháng 3, 1946, Xuân Phượng, sau khi nói quyết định với mẹ, em gái, em trai (lúc đó, cha đang làm việc tạo Phan Thiết), lên đò sang sông theo kháng chiến chống pháp .
XP không bao giờ gặp lại cha, Nguyễn Xuân Cân. Ông ta rời Sgn ngày 30/4 và chết lại Los Angeles 1981
Mẹ, Nguyễn thi Xuân Oanh, lấy chồng lúc 18t, sinh ra XP lúc 20t, cựu hoc sinh Đồng Khanh. Con nhà gia tộc, nên NTXO là 1 trong những phụ nữ đầu tiên biết lái xe hơi và cỡi ngựa
Sau khi lấy chồng, cả gia đình theo NXC lên Đà Lạt, 1930. Các quan chức và thành phần trí thức cũng như giàu ở Đà Lạt khi đó đều nói tiếng Pháp với nhau. Ở những villa cất theo kiểu pháp, với những tiệm bán bánh mì baguette, uống tóc, v.v.
Ngoài chức vụ hiệu trưởng, NXC còn là Thanh Tra vùng, nên được cấp xe Citroen, 1 việc làm NXC hảnh diện với dân Đà Lạt, cả tây lẩn ta.
Dĩ nhiên, như các quan chức thời đó, gia đình NXC sống trong 1 villa rộng của chính phủ Pháp . Có nhiều người giúp việc, thời đó gọi là người ở : tài xế, người chạy xe kéo, người ủi đồ, đầu bếp, người làm vườn, và một số người ở khác . Tất cả 12 người, cộng với 1 bà vú cho mỗi đứa con, mỗi đứa con có phòng riêng.
Con trai và con gái sống và sinh hoạt riêng nhau. 1 phòng tắm cho con trai, 1 phòng tắn cho con gái, và khi tắm, con gái luôn luôn mặc đồ lót, và khi giặt, đồ lót không được phơi bên ngoài
Sáng sớm, NTXO dậy, và việc đầu tiên là cầu nguyện trước bàn thờ tổ tiên, nhưng có cả tượng phật . Sau khi cầu nguyện xong, bà ta đánh 1 tiếng chuông, là dâu hiệu các đứa con phải dậy
Đầu bếp đến đầu tiên để bà ta cho lệnh nấu những gì ngày hôm đó, và các người làm khác tuần tự đến sau để nhận lệnh cho ngày hôm đó
__________________
